Wijn, zijde, châtaigniers en graan
De familie Terras kent een lange geschiedenis met Le Buisson*1 . De overgrootvader van Terras is in Le Buisson geboren in 1830. De grootvader is daar geboren in 1865. Deze twee generaties verbouwden wijn,
châtaigniers en graan. Er werden door de bewoners zijderupsen gehouden; vandaar de aanwezige moerbeibomen.*2 De wijn was voor privé gebruik en voor de verkoop. Terras spreekt tevens van notenolie en van huile de coza.*3
Kersen en perziken
De vader van Terras is geboren op 1895 te Le Buisson; Terras is zelf geboren op 5 mei 1922 in Saint-Vincent. De vader van Terras huwde namelijk een vrouw uit Saint-Vincent, die daar een eigen boerderij had. Na de bruiloft ging het echtpaar op die boerderij wonen, zodat Terras daar is geboren. Vader en zoon verbouwden kersen en perziken. In 1962 is Terras weer in Le Buisson gaan wonen. Zijn vader was lag ziek in Le Buisson en had verzorging nodig.
Rond het huis
Volgens Terras was het eten in die tijd beter dan in de huidige tijd. Zijn vader hield kippen, varkens, schapen, geiten en konijnen. Vis was toen nog ruim voorradig in l' Eyrieux. Daarnaast hield zijn vader nog een muilezel voor transportdoeleinden. Op het erf van Terras staan nog een jujubier*4 en een
néflier*5.
Pas de femme à moi
Terras is altijd ongehuwd gebleven. Hij formuleert dat als volgt: Pas de femme à moi.
Tijdens de tweede Wereldoorlog werd hij door de Duitsers om gedurende 26 maanden in het buitenland te werken. Hij noemt Tsjechië, Oostenrijk en Boedapest. Na de oorlog is hij nimmer in het buitenland terug geweest.
Ancien lit de L'Eyrieux
In vroegere tijden was de boerderij 11 hectare groot; thans 7 hectare. Het verschil wordt uitgemaakt door het gebied L'Ove*6 . Dit gebied ligt thans aan de overzijde van de rivier. Het komt er op neer dat de l'Eyrieux vroeger meer richting dorp liep. Als bewijs van zijn stelling toont Terras een oude kadastrale kaart waarop een tracé met de vermelding
Ancien lit de l'Eyrieux*7 voorkomt.
Ontsluiting van het gebied
Terras toont mij een plaquette op de brug over l'Eyrieux bij Saint-Fortunat. Op deze plaquette is te lezen dat de brug werd gebouwd in 1885-1887. Volgens Terras werd de brug tegelijk met de huidige D265 aangelegd. Voordien werd l’Eyrieux in de winter met een bootje overgestoken. De passagiers trokken de boot zelf naar de overkant door op het schip aan een kabel te trekken. In de zomer werd de rivier overgestoken door van steen tot steen te stappen. Vóór de aanleg van de brug waren er op de
rive droite geen andere wegen dan smalle wegen tussen de huizen. Goederen werden voordien vervoerd in korven op de rug van een muildier.
Iets over Salée
Salée ligt op een kruispunt van vier wegen. De eerste weg leidt richting Saint-Fortunat, de tweede Saint-Vincent, de derde loopt onder het huis van Belleville door richting
Saint-Cierge-la-Serre*8 en de vierde loopt richting Les Terras. De ingang van de laatste weg is aan de voet van de cipres, na ons huis 50 meter de D265 op. Na een voettocht was het vroeger goed om even in Salée uit te rusten.
Terras weet te melden dat de mannen van Salée in de mijnen van Saint-Cierge-la-Serre werkten. Een werkdag in de mijn duurde 12 uur. De mannen vertrokken in de ochtend en kwamen laat in de avond terug. Het is Terras niet bekend wie bij afwezigheid van de mannen het land bewerkten. De mijnen werden in 1914 gesloten. Er was sprake van de longziekte
silicose.*9 De oorsprong van de naam Salée is Terras duister. De naam zou van La-Pieze-de-Salée kunnen zijn afgeleid. Die familie had inderdaad grond in dit gebied. De grond van de familie Terras grenst volgens de oude kadastrale kaart aan de grond die volgens Terras eigendom van die familie zou zijn geweest. Terras toont mij desgevraagd het gebouw dat het kasteel van de familie La-Pieze-de-Salée zou zijn geweest. Dit is nu de receptie van de camping, die aan de overzijde van L' Eyrieux ligt, onmiddellijk vóór de plaats Les-Ollières-sur-Eyrieux.
Wat hier wordt opgemerkt over het geslacht Terras, geldt volgens Terras eveneens voor de andere families in deze buurt; dus ook voor bewoners van Salée. Inderdaad hadden de huizen van Salée kleine ramen. Terras veronderstelt dat dit verband hield met de koude winters. De mensen in Salée stonden goed bekend (bonne réputation).
Iets over de familie Mounier
De laatste Franse eigenaar van ons huis was de weduwe Mounier. De familie Mounier was protestant. Ongeveer de helft van de mensen in dit gebied was overigens protestant. Mounier had één zoon en één dochter. De zoon is jong overleden als gevolg van een ongeluk en liet geen kinderen na. De dochter is gehuwd met de heer Henri, een vrachtschipper op de Rhône. De dochter is recent*10 overleden. Zij liet één zoon en waarschijnlijk twee dochters na. Het is hem niet bekend waar de kinderen Henri wonen.
Einde van het landbouwbedrijf
Louis Terras zal de laatste Terras zijn die een landbouwbedrijf uitoefende op deze boerderij. Er is thans geen animo meer om dat bedrijf voort te zetten; het is immers te klein voor een lonende exploitatie. Daarbij komt dat het land bestaat uit terrassen in het land, zodat machinale bewerking van de grond onmogelijk is. Hij vindt het uiteraard bijzonder spijtig dat hij de laatste telg van zijn familie is die dit land bewerkt. Het doet hem verdriet dat het land niet meer wordt onderhouden met als gevolg dat het verwildert.
Varia
Roland Orelle (schoonvader van Belleville) zou het huis in Salée hebben gekocht in ongeveer 1960. Het is Terras niet duidelijk waarom een huis met een dergelijke welstand is gebouwd in Salée. Daarbij komt dat het huis al gebouwd was, lang voordat de brug over l'Eyrieux werd gebouwd. Misschien een rijk geworden zijdeboer?
Het eerste huis in Salée links direct aan de D265 behoorde toe aan de familie Vialzac. Die familie heeft nog een eigen begraafplaats ongeveer 100 meter links voor Pelet. De huizen in Salée zijn gebouwd met stenen zonder scherpe kanten. Die stenen zijn daarom uit de rivier afkomstig en niet verzameld uit het terrein rond de huizen. Terras vraagt zich af hoe de stenen uit de rivier naar de hoger gelegen huizen zijn getransporteerd.
Salée, 20 oktober 2003
*1 Vertaling: struik, struikgewas, kreupelhout.
*2Zijderupsen worden grootgebracht op een dieet van bladeren van moerbeibomen.
*3 Vertaling: koolzaadolie. Terras wist dat dit een van oorsprong Hollandse naam is.
*4 Vertaling: jujubeboom. Hiermee wordt gedoeld op enkele soorten van het geslacht Ziziphus met roodbruine eetbare vruchten waarvan koeken worden gemaakt of die vaak worden gedroogd als dadels of tot limonade worden verwerkt. In het Verre Oosten sinds vele eeuwen gekweekt.
*5 Vertaling: mispel. De verse mispel smaakt vrij wrang. Men laat de vruchten zo lang mogelijk aan de boom hangen en slaat ze daarna op totdat ze bruin zijn. Pas als ze beurs zijn, worden ze gegeten; in Nederland vaak na de eerste vorst. Zo rot als een mispel.
*6 Vertaling: Eivormig
*7 Vertaling: Vroegere bedding van de Eyrieux
*8 Belleville heeft de weg afgesloten door in de doorgang onder zijn huis een hekwerk te plaatsen. Naar verwachting zal hij over eniger tijd stellen dat het recht van weg door verjaring is tenietgegaan.
*9 Stoflong of steenlong
*10 kent geen verdere bijzonderheden.
*11Het huis van Belleville is samengetrokken uit drie huizen. Met de welstand valt het dus wel mee.